Η χρονιά της ερήμου

Ε ναι λοιπόν, γυρίσαμε στης πόλης τους ρυθμούς και καθόλου μα καθόλου δεν μου αρέσει. Όπως δεν μ’ αρέσει και η επικαιρότητα, η πολιτική, γι’ αυτό και δεν θα σχολιάσω τίποτα.

Η χρονιά της ερήμου είναι ένα βιβλίο που διάβασα, ευτυχώς πριν φύγω για διακοπές (θα καταλάβετε γιατί) και πολύ μου άρεσε. Το συστήνω ανεπιφύλακτα.

Από το εξώφυλλο κιόλας (εκδόσεις ΠΟΛΙΣ), λεπτομέρεια από το έργο «Κόλαση» του Ιερώνυμου Μπος (αγαπημένος ζωγράφος), καταλαβαίνει κανείς τη ζοφερή ατμόσφαιρα του βιβλίου.
Η ιστορία εξελίσσεται στην Αργεντινή, ξεκινάει από την πρωτεύουσα και μεταφέρεται μέχρι τα τροπικά δάση της χώρας. Όλα συμβαίνουν μέσα σε λίγους μήνες. Η ηρωίδα έχει να αντιμετωπίσει την Κοσμοχαλασιά, το κίνημα της Επαρχίας αλλά και τους ανθρώπους της πόλης. Μια αλληγορία για την μετά ΔΝΤ εποχή στην Αργεντινή. Το βιβλίο διαβάζεται εύκολα αλλά όχι γρήγορα. Όποιος αντέξει να το διαβάσει σε 2 μέρες έχει σίγουρη την κατάθλιψη. Η ροή των γεγονότων όσο βίαια κι αν είναι, είναι ομαλή με τρόπο μάλιστα τόσο πειστικό ώστε διαβάζοντας το να συνειδητοποιεί κανείς πόσο εύκολα ο άνθρωπος χάνει τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά του. Όλα λειτουργούν με μια περίεργη κανονικότητα . Σαν τα πάντα να είναι φυσιολογικά επακόλουθα. Διαβάζοντας το βιβλίο αναρωτιέσαι πως θα αντιδρούσες άραγε αν βρισκόσουν στη θέση της ηρωίδας, που έχοντας μια κανονική σύγχρονη ζωή αναγκάζεται να γίνει ακόμα και πόρνη. Κι ενώ σκέφτεσαι πως δεν θα άντεχες ούτε τα μισά από όσα περνάει, η φυσικότητα της περιγραφής του Πέδρο Μαιράλ σου κόβει κάθε αμφιβολία. Ο άνθρωπος εδώ μοιάζει πιο κοντά στο ζώο περισσότερο από κάθε άλλη περιγραφή. Η αφήγηση τόσο απλή σε χτυπάει σαν γροθιά στο στομάχι. Βιβλίο στενάχωρο, αλλά ωραία στενάχωρο. Δεν ξέρω αν το τέλος είναι χάπι εντ αλλά σίγουρα η ηρωίδα δεν χάνει την ελπίδα της μέχρι το τέλος.

Κλείνοντας να πω πως ανοίγοντας την πρώτη σελίδα διαβάζεις πως το έργο εκδίδεται στα πλαίσια του Προγράμματος Υποστήριξης Μετάφρασης «Sur» του Υπουργείου Εξωτερικών, Διεθνούς Εμπορίου και Θρησκευμάτων της Αργεντινής Δημοκρατίας και αναρωτιέσαι είναι δυνατόν; Δεν ξέρω τι κυβέρνηση έχουν στην Αργεντινή αλλά αν σκεφτώ ότι προωθούν βιβλία σαν κι αυτό, τι να πω, οι άνθρωποι έχουν πολιτισμό. Αμφιβάλλω αν είμαστε ικανοί να κάνουμε κάτι ανάλογο…

Κι ένα απόσπασμα από το βιβλίο :

«Στην αυλή γινόταν μια συνέλευση γεφυροποιών και σηραγγοφρουρών, που τσακώνονταν. Ένας γεφυροποιός είχε υψώσει τον τόνο της φωνής του, ήθελε να μιλήσει, όμως οι σηραγγοφρουροί τον γιουχάιζαν. Ήταν παράξενο το πώς είχαν διαφοροποιηθεί οι γεφυροποιοί και οι σηραγγοφρουροί ακόμη και ως προς την εξωτερική τους εμφάνιση. Οι σηραγγοφρουροί, ίσως εξαιτίας της βαριάς δουλειάς, θύμιζαν λίγο τυφλοπόντικες, με τα μανίκια στα πουκάμισά τους μαζεμένα, με μπράτσα τριχωτά, παλάμες μεγάλες απ’ το τόσο σκάψιμο, με πλάτες φαρδιές και λιγάκι σκυφτές. Οι γεφυροποιοί, αδύνατοι, σκελετωμένοι, θύμιζαν λιγάκι πουλιά ‘ με τα κουστούμια τους, τα γυαλιά τους, με τα μαλλιά τους να πετάνε εδώ κι εκεί παρά την μπριγιαντίνη ήταν σαν τσαλαπετεινοί, και νευρικοί, με τικ που θύμιζαν ηλεκτρικές εκκενώσεις. Ίσως η ορνιθολογική πλευρά τους να οφειλόταν στο ότι στους πάνω ορόφους, παρότι κανείς δεν το παραδεχόταν ανοιχτά, έτρωγαν τα περιστέρια.

Ήταν χαμένος χρόνος. Όλοι αυτοί οι τύποι τσακώνονταν μάταια. Τις περισσότερες δουλειές τις κάναμε εμείς οι γυναίκες. Υποτίθεται ότι αυτοί έκαναν πειράματα με μηχανές στο γκαράζ, ότι είχαν αναλάβει τις βαριές δουλειές, αλλά όλοι γνώριζαν ότι περνούσαν τα απογεύματα παίζοντας ζάρια κλεισμένοι εκεί μέσα, σχεδόν στα σκοτεινά.
Ο καβγάς τους είχε να κάνει με το θέμα του μπάνιου. Καθώς οι τουαλέτες δεν λειτουργούσαν πια, χρησιμοποιούσαμε κουβά και τον αδειάζαμε σ’ ένα φωταγωγό, που τον λέγαμε «σκαταγωγό». Τα λύματα συσσωρεύονταν στο ισόγειο. Χρησιμοποιούσαμε τηλεφωνικούς καταλόγους αντί για χαρτί υγείας, κι όταν τελειώναμε την δουλειά μας, βγάζαμε τον κουβά από ένα παραθυράκι και τον αδειάζαμε. Πότε πότε έριχναν με το φτυάρι λίγο ασβέστη πάνω στις βρωμιές, αλλά η δυσωδία παρέμενε εξίσου αισθητή, αν και ήταν εντονότερη στους κάτω ορόφους, οπού έμεναν οι περισσότεροι από τους σηραγγοφρουρούς. […]

Η κατάσταση ολοένα και χειροτέρευε. Κανένας δεν νοιαζόταν πια για το τι γινόταν έξω, ήταν σαν καβγάς μωρών παιδιών εν μέσω κανονικού πολέμου. Δεν είχε σημασία αν άλλαζε και πάλι ο Πρόεδρος ή αν σημειώνονταν συγκρούσεις μεταξύ στρατού και ενόπλων ομάδων της Επαρχίας. Ξέραμε ότι τα προβλήματα συνεχίζονταν επειδή βλέπαμε την αστυνομία εσωτερικών υποθέσεων όλο να έρχεται. Ήταν ομάδες αστυνομικών που έκαναν ελέγχους στο κτίριο. Κάποιες φορές, νωρίς το πρωί, παραμέριζαν την κουρτίνα του κρεβατιού μου με την κάννη ενός όπλου, εμφανιζόταν το κεφάλι ενός χωροφύλακα, με κοίταζε, με ρωτούσε το όνομα μου και συνέχιζε τον δρόμο του.»

Η χρονιά της ερήμου, Pedro Mairal, εκδόσεις ΠΟΛΙΣ

Βιβλιομετρώ

Ο αγαπητός Βιβλιοθηκάριος (γιατί άραγε αυτός;) παρήγγειλε ανάρτηση με θέμα τα βιβλία που αγαπήσαμε. Μόλις διάβασα την «παραγγελιά» του το πρώτο βιβλίο που μου ήρθε στο μυαλό ήταν «Τα Ξύλινα Σπαθιά» του Παντελή Καλιότσου. Βιβλίο που διάβασα και ξαναδιάβασα, και τώρα που το σκέφτομαι ευκαιρία να το ξαναδιαβάσω. Θυμάμαι το κόκκινο εξώφυλλο με τα μικρά στρατιωτάκια με τα σπαθιά, τον κύριο Γουργούρη, ο ψηλός ξερακιανός φαρμακοποιός, τον μπάρμπα-Γάντζο με την ελιά και βέβαια τη φράση «Αθανάσιος Κουτσούκης στον πίνακα!» που τι λέω μέχρι σήμερα! ϊσως το πιο αγαπημένο μου αφού το θυμάμαι μετά από τόσα χρόνια.





Υστέρα ήρθαν τα κλασικά της Αλκής Ζέη «Το καπλάνι της βιτρίνας» και της Ζωρζ Σαρρή «Κρίμα κι άδικο», φαντάζομαι όλοι θα έχουν γράψει γι' αυτά. Υστέρα ακολούθησε η «Αστραδενή» της Ευγενίας Φακίνου, βιβλίο που μ’ έκανε να πάρω το (τότε) 131 και να ζητήσω το τηλέφωνο της κας Φακίνου και να πιάσω μετά να τηλεφωνώ σε όλους τους Φακίνους και τις Φακίνου μόνο και μόνο για να της πω πόσο πολύ με συγκίνησε και μου άρεσε η Αστραδενή. Δυστυχώς μετά από πέντε αποτυχημένα τηλέφωνα δεν την βρήκα ποτέ. Το λέω τώρα λοιπόν, να ’στε καλά κύρια Φακίνου με την Αστραδενή κατάλαβα τι θα πει δύναμη ψυχής, τι θα πει γυναίκεια υπομονή και γυναικεία υπεροχή.

Παράλληλα βέβαια διάβαζα τους «Πέντε Φίλους», οι πέντε φίλοι πάνε διακοπές, οι πέντε φίλοι και το τροχοσπιτο, οι πέντε φίλοι αυτό οι πέντε φίλοι εκείνο, οι πέντε φίλοι έτσι οι πέντε φίλοι αλλιώς κτλ κτλ και φυσικά τον Μικρό Βρικόλακα. Τι τέλειος ο Ρούντολφ, βρικόλακας που δεν του άρεσε να πίνει αίμα! Ζούσα κι εγώ τις περιπέτειες του και φανταζόμουν πως στην προηγούμενη μου ζωή ήμουν σίγουρα βρικόλακας αφού είχα τους ίδιους μυτερούς κυνόδοντες με τον Ρούντολφ.

Κάποια στιγμή αρκετά αργότερα έπεσε στα χέρια ένα βιβλίο του Νίκου Χουλιάρα του γνωστού ζωγράφου. «Εργαστήρι του ύπνου» λεγόταν και περιέγραφε τα όνειρα του συγγραφέα. Ερωτεύτηκα το εξώφυλλό με την πρώτη ματιά. Βιβλίο πίνακας που θα μπορούσε να αποτελέσει έκθεση ζωγραφικής από μόνο του.

Είναι μερικά βιβλιά που σου δημιουργούν τόσο έντονα συναισθήματα που δεν ξέρεις κι ο ίδιος το γιατί. Ένα απο αυτά είναι τα "Άγρια φοινικόδεντρα" του Γουίλιαμ Φώκνερ. Μυθιστόρημα σαν τυφώνας, άγριο πραγματικά που πολύ θα θέλα να μπορώ να το γυρίσω ταινία. Μπορεί και να έχει γυριστεί δεν ξέρω.

Δεν θα μιλήσω για τα κλασσικά αριστουργήματα του Καζαντζάκη και του Παπαδιαμάντη, όλοι τα ξέρουμε αυτά τα βιβλία και τα έχουμε διαβάσει. Και είναι κι άλλα πολλά Ελλήνων και ξένων συγγραφέων. Παιδικά και μη. Πώς να τα πει όλα κάνεις; Ποιους συγγραφείς να θυμηθεί; Καρκαβίτσας, Πηνελόπη Δέλτα, Βασιλικός, Ξανθούλης, Λιλή Ζωγράφου, Καμύ, Γκόγκολ, Τουέιν, Πόε και Θέμελης, Μιχαηλίδης, Ιούλιος Βερν, Οργούελ, Σαιντ Εξυπερύ, Κοέλο, Ομηρόλη, Ζατέλη, Σαλίντζερ. Και πόσους ξεχνάω… και Ιστορία του ματιού του Ζωρζ Μπατάιγ, Άρωμα του Πατρικ Ζισκιντ, Έρως του Χελμουτ Κρωσσερ(Krausser), Αθηνά ευτυχώς που δεν γεννήθηκα όμορφη του Κώστα Καρακάση, Η Αιγυπτία και Η κόρη του Νείλου του Σινουέ, Αγγελίνα του Κασόλα, Ο βαρώνος του Τσικληρόπουλου, Το νησί της Χισλοπ…

Ουφ δεν μπορώ να σκεφτώ άλλα, δεν τελειώνει ο κατάλογος αυτός.

Μπορώ να πω για τα τρία πιο πρόσφατα που διάβασα. Το πρώτο είναι του Δημήτρη Δημητριάδη Η ζάλη των ζώων πριν από τη σφαγή εξαιρετικό, να το διαβάσετε οπωσδήποτε. Δεν είναι μυθιστόρημα, είναι θεατρικό. Το τέλειωσα μέσα σε 2 ώρες ένα σαββατιάτικο πρωί και εννοείται πως θέλει και δεύτερη ανάγνωση. Είναι το πρώτο που διαβάζω του Δημητριάδη και περιμένω την επανέκδοση του Πεθαίνω σα Χώρα, το πιο γνωστό του, για να το πάρω κι αυτό. Η Ζάλη είναι ένα περίέργο ανάγνωσμα. Γυρνόντας και την τελευταία σελίδα ένιωσα σαν σαρκοφάγο φύτο με περικοκλάδες που έχει αγκαλιάσει το θύμα κι άρχιζει να το απομυζά. Το θύμα είναι το νόημα του βιβλιού.

Το δεύτερο είναι του Παναγιώτη Χατζημωυσιάδη Αστοχία Υλικού. Σύγχρονο μυθιστόρημα με άμεση γραφή και εξαιρετικής συναισθηματικής φόρτισης. (είδες; τα καλύτερα για σένα Π.Χ.). Δεν είναι εύπεπτο αναγνωσμα καθόλου και σε κάνει να νιώθεις πως ίσως να συμβεί και σε σένα ότι και στον ήρωα. Συστήνω ανεπιφύλακτα και τα προηγούμενά του βιβλία "Καλά μόνο να βρεις" και "Τρεις μνήμες και δυο ζωές".

Το τρίτο δεν είναι ένα βιβλίο αλλά πολλά του ίδιου συγγραφέα που τείνει να γίνει πολύ αγαπημένος, το όνομα αυτού Φερνάντο Πεσσόα ή Μπερνάντο Σοάρες. Ξεκίνησα με τον Αναρχικό τραπεζίτη και συνέχισα με το Ταξίδι στην Άβυσσο η ώρα του διαβόλου, Πίσω από τις μάσκες και τώρα διαβάζω Το Βιβλίο της Ανησυχίας και πολύ μου αρέσει, ευτυχώς είναι δύο τόμοι και θα αργήσει να τελειώσει!

Αυτά!

Κλείνοντας να ευχηθώ υγεία και μακροημέρευση χαχαχαχαχα!
Σαν μπλογκερ που σέβεται τον εαυτό της πρέπει να σας χαιρετίσω για καλοκαίρι. Δεν φεύγω ακόμα αλλά ξέρετε πως είναι αυτή η εποχή...θάλασσα, ποτά, γάμοι...που καιρός για αναρτήσεις. Να έχετε όλοι ένα όμορφο καλοκαίρι και, εκτός αν γίνει επανάσταση, θα τα πούμε ξανά από Σεπτέμβρη. Καλά μπάνια!

Ε μπορεί να ξαναγράψω μέχρι τότε αλλά δεν εγγυώμαι, μείνετε συνδεδεμένοι !

Τριακοστός όγδοος μύθος του Πέρση Ζαμπρί

Ο βασιλιάς των χελώνων ήθελε πολύ να κάνει μιαν εθιμοτυπική επίσκεψη σ’ ένα γείτονα μονάρχη, αλλά φοβόταν μήπως οι επιπόλαιοι υπήκοοί του επαναστατούσαν κατά την απουσία του, και μήπως όποιος έμενε επικεφαλής του κράτους επιχειρούσε να σφετεριστεί τον θρόνο. Έτσι κάλεσε κοντά του τους υπηκόους του και τους είπε τα εξής :

«Πρέπει να λείψω από την αγαπημένη μας πατρίδα για μεγάλο χρονικό διάστημα, και επιθυμώ ν’ αφήσω το σκήπτρο στα χέρια όποιου είναι η πιο αληθινή χελώνα. Αποφασίζω και διατάσσω να ξεκινήσετε για εκείνο εκεί το μακρινό δέντρο και να κάνετε το γύρο του. Όποιος γυρίσει πίσω τελευταίος, αυτός, λοιπόν, θα οριστεί τελικά αντιβασιλέας».

Μια και δυο, ο πληθυσμός ξεκίνησε για τον στόχο του, και ο βασιλιάς για τον προορισμό του. Πριν κριθεί ο αγώνας, η αυτού μεγαλειότητα είχε ολοκληρώσει το ταξίδι και είχε επιστρέψει. Όμως βρήκε το θρόνο κατειλημμένο από έναν υπήκοό του, που χωρίς χρονοτριβή εξασφάλισε με τη βία ό,τι είχε κερδίσει εκείνος με πονηρία.


Ορισμένοι σφετεριστές είναι πολύ ευσυνείδητοι ώστε να διατηρήσουν τη βασιλική εξουσία, εκτός κι αν ο νόμιμος μονάρχης πεθάνει. Αυτοί είναι και οι πιο επικίνδυνοι απ’ όλους.

Αμπροουζ Μπηρς, Ιστορίες για αραχνιασμένα κρανία

Τριακοστός έβδομος μύθος του Πέρση Ζαμπρί

Ένα γουρούνι είχε προσλάβει μια καραβίδα για να το οδηγεί ενώ ψάρευε μύδια κατά μήκος της παραλίας, και εξεπλάγη όταν την είδε να προχωρά ανάποδα.

«Η υπερβολική ευγένειά σου με σκλαβώνει», είπε το ευτραφές γουρουνόπουλο. «Δεν νομίζεις όμως πως δεν αρμόζει σ’ ένα γουρούνι; Σε παρακαλώ, μη διστάζεις να μου γυρίσεις την πλάτη».

«Κύριε», απάντησε η καραβίδα, «επιτρέψτε μου να συνεχίσω έτσι. Όπως στεκόμαστε τώρα, υπάρχει ανάμεσά μας η πρέπουσα σχέση υπαλλήλου προς εργοδότη. Ο πρώτος είναι υπερβολικά δουλοπρεπής, και ο δεύτερος είναι, στα μάτια του πρώτου, γουρούνι».

Αμπροουζ Μπηρς, Ιστορίες για αραχνιασμένα κρανία (εκδόσεις Ηλέκτρα)